Kraamfeest

Deze preek gaat over de vraag wat het nieuwe leven is, hoe je het kunt ontvangen en wat de impact op je leven is of kan zijn.

Lezen in de Bijbel: Johannes 3:1-16

We hebben een bekend maar ook best apart Bijbelgedeelte gelezen. Er staat dat we ‘opnieuw geboren’ moeten worden. Ik weet nog goed dat ik een keer met iemand, die nog maar net uit Ivoorkust naar Nederland was gekomen en die méér wilde weten van het christelijk geloof, de bijbel zat te lezen. Hij stopte en keek me aan en begon daverend te lachen. ‘Wat? Meent Jezus dit? Moet je opnieuw geboren worden? Maar je kunt toch niet weer terug in de buik van je moeder!?’ Ik zei hem: ‘Lees maar verder, wat Jezus bedoelt.’ En zo kwamen we samen achter het wonder van ‘God leren kennen’, en ‘opnieuw geboren worden’. Het gaat over een kraamfeest. Iets leuks! Wat jullie allemaal ook leuk vinden, denk ik: op bezoek gaan bij een nieuw geboren kindje!

Nikodemus was één van de Joodse leiders, lid van de farizeeën, iemand die veel respect genoot. Iemand met opleiding en een ‘staat van dienst’! Hij komt naar Jezus toe, die geen hoge opleiding heeft… en toch noemt hij Jezus ‘rabbi’. Hij toont respect voor Hem! En dat zegt iets over wat voor bewonderenswaardig persoon Nikodemus is. En tegen die man zegt Jezus dat hij opnieuw geboren moet worden! Oftewel: je kunt niet afgaan op je verleden of op je diploma’s, begin maar helemaal opnieuw. En Jezus maakt hier korte metten met een paar ideeën, namelijk dat je je heil in allerlei regels of tradities moet zoeken of dat alleen slechte mensen een nieuwe start moeten maken…

Waar komt wedergeboorte eigenlijk vandaan? Johannes heeft het over het koninkrijk van God. Opvallend is dat hij hier verder in zijn Evangelie bijna niet over spreekt. En wat Jezus hier tegen Nikodemus zegt is voor die man heel bijzonder. Als farizeeër geloofde hij namelijk dat God ons bij het einde van de wereld uit de dood zou opwekken en een nieuwe hemel en aarde zou maken. Dát was het koninkrijk van God. En dat werd nog eens versterkt door de Griekse manier van denken in die tijd, waarin gesteld werd dat de aarde geregeld gezuiverd en vernieuwd zou worden. En nu zegt Jezus dat wij nú al wedergeboren kunnen worden en dat koninkrijk van God kunnen binnengaan?

Laten we samen eens lezen wat er in Titus 3:5,6 staat: ‘… Hij heeft ons gered, niet vanwege onze rechtvaardige daden, maar uit barmhartigheid. Hij heeft ons gered door het bad van de wedergeboorte en de vernieuwende kracht van de Heilige Geest, die Hij door Jezus Christus, onze Redder, rijkelijk over ons heeft uitgegoten.’ Wat Paulus hier zegt is dat de wedergeboorte een implantatie is van Gods toekomstige kracht in ons leven nu. De kracht die God zal gebruiken om in de toekomst álles te helen, komt nu al in ons leven om een begin te maken met ons herstel!

Dat klinkt eigenlijk wel een beetje sciencefictie-achtig en dat is het ook wel. Wij reizen als het ware niet alleen naar de toekomst, maar de toekomst komt naar ons toe. Onderschat nooit de kracht van wedergeboorte! Mensen als Petrus en Paulus, die een hoofdrol in de wereldgeschiedenis hebben gespeeld, waren niet van ander materiaal dan wijzelf gemaakt! Er is geen pijn, angst of schuld die zo groot is dat de kracht van de wedergeboorte het niet kan herstellen!

Voor wie is de wedergeboorte dus? Voor iedereen! En waar komt ze vandaan? Uit de toekomst!

Maar wat is het dan precies? Wat bedoelt Jezus als hij zegt dat wij uit water en geest geboren moeten worden? Als we die term van zojuist vasthouden, de implantatie van nieuw leven in ons, dan betekent het in ieder geval twee dingen:

Door de wedergeboorte krijgen wij een totaal nieuwe identiteit. Ook Nikodemus zal hebben beseft dat hij niet perfect was! Ook hij kon best wat goddelijke hulp gebruiken, een paar aanvullingen hier en daar. Een reformatie misschien wel. Maar Jezus zegt dat het veel radicaler moet! We hebben een complete transformatie nodig. We worden nieuwe personen. We worden niet een verbeterde versie van de oude mens, maar we worden een totaal nieuwe persoon! Wedergeboorte is geen reparatie van je oude identiteit, het geeft je een nieuwe identiteit waarin je ervaart dat God niet van je houdt om wat je doet, maar om wie je bent!

Door de wedergeboorte krijgen we ook nieuw zicht: namelijk het zien van het koninkrijk van God (zo staat het in vers 3: ‘Waarachtig, Ik verzeker je: alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het Koninkrijk van God zien.’). Je gaat een geestelijke realiteit zien die je daarvoor niet zag. Bijbelteksten, die je misschien al vaak hebt gelezen, gaan voor je leven. Je eigen leven, het doel ervan, gaat er toe dóen!

Nou, de vraag die Nikodemus stelt is natuurlijk ook voor ons van belang. Hoe?

Om die vraag te beantwoorden is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen bekering en wedergeboorte. Het zijn twee kanten van dezelfde munt, maar wedergeboorte is iets dat God doet, bekering is iets dat wij doen. Hoe kunnen wij ons eigenlijk bekeren?

Allereerst: dat heeft te maken met genade. Het gaat erom dat wij onze redding niet in onszelf moeten zoeken. Niet in ons uiterlijk, niet in onze carrière, niet in het doen van goede daden. Dit maakt ons allemaal gelijk: de goeden en de slechten onder ons en in deze wereld, allemaal hebben wij de genade van God nodig. Wij hebben Gods ingrijpen nodig. Zelf kunnen wij hier niets aan bijdragen. Net zomin als baby’s bijdragen aan hun geboorte. Ze worden niet geboren omdat zij het zo gepland hebben. Zo worden wij ook niet uit onszelf geboren. Het is 100% genade. Bekering heeft te maken met berouw over het feit dat wij denken onze redding zelf in de hand te hebben! Ik denk dat ‘bekering’ heel vaak het besef en het moment is waarop je je realiseert dat je jezelf niet kunt redden, maar dat je God nodig hebt. Als je dat inziet… weet je wat wedergeboorte is.

Maar er is nog iets belangrijk. Zeker in die tijd, maar ook nu nog, is het bij elke bevalling wel weer een beetje spannend. We weten dat een barende vrouw het gevaar kan lopen om aan de geboorte van het kindje te overlijden. Zie je nu waarom Jezus dit voorbeeld van de geboorte gebruikt? Jezus zegt dat wij alleen opnieuw geboren kunnen worden door de pijn en het lijden van Iemand anders! Iemand die niet alleen zijn leven op het spel zette, maar daadwerkelijk zijn leven gaf. Jezus stierf aan het kruis, zodat wij kunnen leven, opnieuw geboren kunnen worden. Die vergelijking gaat heel ver! Maar dezelfde Johannes zegt in hoofdstuk 16:21: ‘Ook een vrouw die baart heeft het zwaar als haar tijd gekomen is, maar wanneer haar kind geboren is, herinnert ze zich de pijn niet meer, omdat ze blij is dat er een mens ter wereld is gekomen.’Waarom begint Jezus ineens over een barende vrouw te spreken op het moment dat Hij over zijn dood spreekt? Elke keer dat Johannes in zijn Evangelie Jezus aanhaalt als Hij over zijn dood spreekt, heeft Hij het over ‘het uur’ dat zal komen. Jezus vergelijkt zichzelf met een vrouw die weet dat het uur van de bevalling gekomen is. De pijnlijdende vrouw herinnert zich de pijn van de bevalling niet meer omdat zij blij is met haar kind. Als Jezus naar jou kijkt, weet Hij dat al zijn pijn en lijden, zijn dood aan het kruis, het waard was. ‘Ik ben degene die bevalt. Ik ben degene die zijn leven geeft.’ Zolang wij dit niet zien en geloven, kunnen we niet opnieuw geboren worden. Nogmaals: wij kunnen alleen opnieuw geboren worden als we berouw tonen en de genade van God aanvaarden en geloven en rusten in wat Jezus Christus voor ons heeft gedaan aan het kruis!

Het heeft gevolgen gehad. In Johannes 19 lezen we dat Nikodemus na Jezus’ kruisdood samen met Josef van Arimatea het lichaam van Jezus opeist. Samen maken ze het klaar om begraven te worden. Dat was een ongelooflijk moedige actie. Want besef maar eens dat Jezus als een misdadiger was vermoord en zijn volgelingen werden echt veracht. Maar op dat moment staan deze twee geestelijke leiders op en presenteren zich als volgelingen van Jezus. En realiseer je ook dat de enigen die in die tijd een dood lichaam klaarmaakten om begraven te worden, vrouwen en slaven waren. Maar Josef en Nikodemus voelden zich niet te veel voor dit werk. Er is iets geweest wat Nikodemus heeft veranderd. Zijn trots was verdwenen. Hij was nu zowel moedig als nederig. Zo zie je dat wedergeboorte niet tot stand komt door ander gedrag, maar dat ander gedrag het gevolg is van wedergeboorte!

Wie je ook bent, wat je ook doet, je bent welkom bij onze God. Niet om wat je doet, maar om wie je bent. Je mag opnieuw geboren worden. Een kraamfeest! Met kado’s! Het overkomt je. En tegelijk betekent het een hartelijke toewijding naar onze Heer en Heiland Jezus Christus, die dit heeft mogelijk gemaakt. Voor jou, voor mij.

Geprezen zij Zijn Naam!

Amen.



Geschreven door Jurjen ten Brinke, voorganger van "Hoop voor Noord", in Amsterdam.



2/5/11