Heilig leven

Afgelopen week kwam ik een mooi artikel tegen, met als titel: wat is het doel van het houden van een preek!? Enig idee wat de bekende theoloog Piper daarop zegt? ‘De heerlijkheid van God!’ Vervolgvraag: waarom is zonde eigenlijk erg? ‘Nou, omdat het een aanval is op de heerlijkheid van God!’ Nog verder: ‘Maar als dat zo is, waarom is Jezus dan gestorven? Voor God of voor mensen?’ Het antwoord is dat Hij aan het kruis ging om God te verheerlijken en het resultaat is dat wij uitgenodigd worden om er van te profiteren!

De heerlijkheid van God… dat is een wat vaag onderwerp. En dat gaat er maar zo niet in bij jou of mij. En toch is het een waarheid die in heel de Bijbel naar voren komt. Het refrein is steeds: ‘Vanwege Mijn Naam, vanwege Mijn roem, om Mijnentwil. Ik zal Mijn eer aan geen ander geven.’ Alles wat God doet, is erop gericht om mensen Zijn heerlijkheid te laten zien. Dus als ik Christus predik, is dat om de heerlijkheid van God te laten zien. Door het kruis ontvangen zondige mensen verzoening, rechtvaardiging, vergeving en een eeuwig leven. Dat is prachtig, maar we stoppen te vaak op dat punt. Dan is het nog steeds mogelijk dat we geloven om de hel te ontvluchten of om een zuiver geweten te ontvangen. De reden waarom God zonden vergeeft, is Zijn heerlijkheid. Christus heeft geleden opdat Hij ons tot God zou brengen!
In dat kader houdt bekering in dat onze ogen worden geopend voor de heerlijkheid van Christus. Uit onszelf zien mensen geen schoonheid en heerlijkheid in het kruis. Wij kunnen niemand bekeren; dat hangt volledig af van het werk van Gods Geest. Hij schijnt in onze harten, zegt 2 Korinthiërs 4:6, om in ons hart het licht van het Evangelie te laten schijnen zodat we de heerlijkheid van Christus, het beeld van God, zullen zien.

En juist het zien van de heerlijkheid van God heeft levensheiliging tot gevolg! Als ik vanaf dit podium roep: Verander! verander! verander! dan gebeurt er niets, hoogstens uiterlijk wat. Maar als jij de heerlijkheid van Christus ziet, dan gebeurt er wat in 2 Korinthiërs 3:18 staat: we worden door de Geest veranderd naar de heerlijkheid van Jezus. 
Ik wil graag met je stilstaan bij het onderwerp ‘heilig leven’. Wat is ‘heilig’ eigenlijk? Letterlijk betekent het: ‘apart gezet worden’.
Ik wil je uitdagen te leren van Daniël en zijn vrienden, en we lezen daarom Daniël 1.

Lezen Bijbel Daniël 1.

Als je het eerste hoofdstuk van Daniël oppervlakkig leest, dan zou je kunnen denken dat je een spannend jongensboek voor je hebt. Zoiets als ‘Daniël en zijn vrienden’, of: ‘Vier jongens op avontuur’, of: ‘Joodse jongens in oorlogstijd.’ Interessant om te lezen, jongens om respect voor te hebben. Maar wat heb je er aan en wat doe je ermee?

Er is veel aan de hand. Allereerst blijkt uit dit gedeelte dat God Zijn Woord houdt. Bijna honderd jaar eerder dan deze geschiedenis was Hizkia koning over Israël. Hij was ernstig ziek en is wonderlijk genezen. Uit Babel, de plaats waar Daniël en zijn vrienden in ons Bijbelgedeelte zijn, kwam toen een gezantschap om hem geluk te wensen met zijn herstel. En in plaats van het eren van God koos Hizkia er toen voor om te pronken met zijn macht en bezit. En toen had de Here gezegd dat Hij van zijn kleinzonen zou nemen om hen als hovelingen te doen dienen aan het hof van Babel. En dat gebeurt hier letterlijk.

Zonen van het huis van David, de grote koning van Israël, worden als gijzelaars weggevoerd naar Babels koning. Het is het eerste bewijs van de wegvoering; uiteindelijk zullen veel anderen volgen in diverse stadia en ongeveer 20 jaar later zal Jeruzalem verwoest worden en de tempel verbrand (in ongeveer 586 vóór Christus, dus nu 2600 jaar geleden). Zou het goed komen met de beloften van God, dat uit David de verlosser geboren zou gaan worden? Dat God herstel zou gaan brengen aan het volk?

De eerste grote les. God houdt zijn woord!! Ook dat wat Hij tot jou en mij gezegd heeft. Hij verhoort het niet altijd op jouw moment, maar er is geen twijfel mogelijk. En ja, hier zie je dat het uiteindelijk 600 jaar heeft geduurd, nog na dit moment, totdat Jezus op aarde kwam. Er zijn vast en zeker mensen geweest die gebeden hebben, die geworsteld hebben met de beloften van God. Maar ze hielden stand. We lezen over hen in de Bijbel. Ze gingen door. Niet eens perse omdat zij direct getuige wilden zijn van die vervulling van de belofte (hoewel ze het zeker gehoopt zouden hebben!), als wel omdat ze geloofden dat God God was. Degene die ze wilden volgen en dienen. Degene waar ze naar wilden kijken… om van heerlijkheid tot heerlijkheid veranderd te worden!

Weet je hoe oud deze jongens waren? Hooguit 14 jaar. Die redden het toch nooit daar in Babel! Want wat is hier ten diepste aan de hand? Een strijd tussen het Rijk van God en het rijk van de satan. De brandende oven en een leeuwenkuil, dat komt nog. Maar hier begint het: bij de wegvoering van een aantal jonge mensen naar Babel op een moment dat de muren van Jeruzalem nog fier overeind staan en veel mensen in die stad denken dat het met een sisser afloopt. Want wat is de bedoeling van koning Nebukadnezar? Dat lees je in de verzen 4-7. Hij wil van jonge mensen, die geroepen zijn om koningskinderen van Sion te zijn (en vergelijk jezelf met hen!!), trouwe burgers en dienaren van Babel maken. En hij heeft er drie middelen voor:

1) Deze jongens, die thuis onderwezen werden in de wet en de woorden van de Here, worden nu onderwezen in de taal en de wetenschap van de Chaldeëen. Ze moeten de taal van thuis, de godsdienst van Jeruzalem, vergeten om door de Chaldese godsdienst met haar tovenarij en sterrenkunde, gegrepen te worden.

2) Ze krijgen ander eten. Erg aantrekkelijk, van de tafel van de koning, het beste van het beste. Maar dat niet vanuit liefdadigheid (de jongens waren al uitgekozen op grond van het feit dat ze er goed uitzagen!), maar om hen van hun achtergrond te vervreemden en hen gelijk te schakelen met de wereld om hen heen.

3) Ze krijgen andere namen. En we weten uit die tijd dat degene die jou een andere naam mag geven, gezag over je heeft. Daniël en zijn vrienden hebben prachtige Joodse namen, die stuk voor stuk een belijdenis zijn van wie God is voor Zijn kinderen. Daniël betekent ‘Mijn Rechter is God’ (of, zo je wilt: only God can jugde me…), Hananja (onze naam Johannes) betekent ‘Genadig is de Here’, Misaël wil zeggen ‘Wie is wat God is’ en Azraja betekent ‘De Here is Helper’. En hoewel we de betekenis van de nieuwe Chaldese namen niet precies weten, is wel duidelijk dat we daarin de namen van Babels goden (Bel, Nebo en Mardoek) tegenkomen. Het zijn namen die de macht van Babels goden laten zien en die deze jongens aan hem moeten toewijden.

Ook vandaag is er die strijd tussen het rijk van God en van de satan. En die strijd is vooral een geestelijke strijd. Je kunt dat niet altijd maar zo aanwijzen. We leven vandaag middenin Babel, aan het front. Dat ontlopen wij niet en dat ontliepen Daniël en zijn vrienden niet. Jezus Zélf heeft gebeden ‘Vader, Ik bid niet dat U ze uit de wereld wegneemt, maar dat U ze beschermt tegen de duivel’ (Johannes 17:15). Jongens en meiden, jongeren, ouderen: de duivel gaat echt nog precies zo aan het werk. Hij heeft dezelfde pijlen op zijn boog. Op school en op je werk kun je gewoon echt dat wat je geleerd hebt kwijtraken, omdat het overruled wordt door van alles en nog wat.

Maar kijk nu eens in vers 8. Daar staat iets triomfantelijks. Een jongens van 14 zegt, als woordvoerder van zijn drie vrienden, nee. ‘Nee’ tegen de duivel en ‘nee’ tegen de machtige wereldbeheerser Nebukadnezar. Dit is pittig! Deze jongens zijn gevangenen, overgeleverd aan een machtige koning die niet veel om een mensenleven geeft. Vers 10 spreekt duidelijke taal: de verzorger van de jongens gaat maar liever niet op het voorstel in, want straks zien ze er niet goed uit en wordt hij verantwoordelijk gehouden! Ik weet niet wat de andere jonge mannen gezegd hebben, die daar allemaal waren. Maar afgaand op mijn eigen reacties zou het me niet verbazen als het iets is geweest als ‘och, wat geeft het als je van de tafel van de koning eet. We zijn nu eenmaal niet in Jeruzalem en hier gelden andere wetten’.

En weet je, het weigeren van dit eten etc. is géén natuurlijke zaak. Want het is strelend voor je hoogmoed om een hoge positie te krijgen en dát werd door de vrienden op spel gezet. Maar de keus is duidelijk. In de grondtaal wordt bij vers 8 gezegd dat Daniël deze beslissing ‘in zijn hart’ nam. Het is niet even een goed voornemen, of een dwarsliggen vanuit nationalistische gevoelens tegenover de overheerser. Nee, Daniël kiest voor dát, waar Mozes vroeger ook voor koos. En waar Paulus later voor koos. Wat is dat dan? De smaadheid van Christus is een grotere rijkdom dan de schatten van Babel. Dat is een geloofszaak. Daniëls hart zegt nee, want het heeft Gods stem gehoord: ‘Mijn zoon, geef Mij je hart!’ Dát heeft Daniël gedaan en zo mag hij in geloof stáán. Wat een zegen, als God zo jong iemands hart heeft ingewonnen! Wat een overtuiging, terwijl je de gevolgen niet weet!

Trouwens, er is nog Iemand die de smaadheid van het leven… van heilig zijn… heeft gedragen. Hij heeft de schatten van de hemel opzij gezet en is naar de aarde gekomen. Een aarde vol pijn en verdriet, vol zonde en onrecht. En Hij was hier… om voor jou en mij mogelijk te maken, door Zijn offer aan het kruis, om weer in contact met de Vader te komen: onze Here Jezus Christus!

Een vraag voor jou en mij: heb jij zo’n hart!?

Ik word daar wel jaloers op. Jij? Dat je gewoon met zoveel geloof en overtuigen, ongeacht de gevolgen (en dat zal nog vaker terugkomen!) positie durft in te nemen in deze wereld. En laat ik er maar direct bij zeggen: als het gaat om heiligheid, dan is zo’n hart nodig. Je gaat het niet trekken om ‘heilig’ te leven in deze wereld, zonder zo’n door God Zelf bewerkt hart. Je kunt je uiterste best doen anders te zijn, christen te zijn. Maar waarom ben je dan nog steeds zo benauwd voor dat wat anderen van je vinden? Waarom vind je het zo moeilijk om keuzes te maken waarvoor geldt: ik gelóóf, wat het ook gaat worden.

Nu zitten we natuurlijk nog wel met de vraag naar de afloop van deze eerste confrontatie tussen het wereldrijk en Gods rijk. Want het wordt hier wel heel erg duidelijk, dat wie aan de kant van God komt te staan, in de wereld heel erg alleen kan komen te staan.

Vers 9 is duidelijk: God zorgde. In andere vertalingen staat: God gaf Daniël genade. Hij bewaarde hen niet voor Babel, maar wel vóór Babel.

God helpt op meerdere manieren.

Allereerst zorgt hij ervoor dat de harten van degenen die over hen gesteld zijn zó gevormd worden, dat ze toestemming krijgen voor dit experiment.

Vervolgens zien we dat de Here zégent. In 10 dagen tijd zien de jongens er gezonder en sterker uit dan de anderen, die zich te goed hebben gedaan aan de maaltijden van de koning.

En dan is er ook nog dat God geeft dat de vier op het gebied van wetenschap en verstand en wijsheid door God geraakt en veranderd zijn. Daniël blijkt profetische gaven van de Here ontvangen te hebben.

De HERE is God! Als je door God Zelf onderwezen bent en maar gewoon eenvoudig je keuzes maakt bij het licht van Zijn Woord, zie je wat er gebeurt. Ik heb me de afgelopen week meerdere keren afgevraagd: hoe voelden die jongens zich? Zouden ze angst hebben gehad of het goed kwam? Ze hebben elkaar als vrienden vast nodig gehad! Dat komt de komende zondagen nog wel terug, dat je ziet dat het goed is om samen te staan. Vast en zeker hebben ze veel aan elkaar gehad. En hebben ze zich verbaasd over elkaar, en hun body’s aan elkaar gemeten. Of hun wijsheid en inzicht. Goede vrienden zijn in dit soort tijden van geloofsstappen natuurlijk een enorme aanmoediging.

Wie door God geleerd is, heeft wijsheid die de wereld beschaamt. Nebukadnezar ontdekt het tot zijn grote verbazing. Waar hebben ze het vandaan, zo moet hij gevraagd hebben aan zijn adviseurs: zulke jonge jongens nog!? Maar het antwoord op die vraag zou hij nog wel krijgen.

Nebukadnezar vergist zich. Niet wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. De jeugd die God heeft, heeft de toekomst…!

En jij en ik?

Ik vat de lessen nog een keer samen.

God houdt zijn woord (n.a.v. de vervulling van de straf richting Hizkia)

Ondanks je jonge leeftijd (letterlijk, of figuurlijk en dus in geloof) kun je op simpele momenten aan op Gods trouw en vraagt God van je om te geloven dat hij je niet uit Babel redt, maar wel voor de macht van Babel!

De smaadheid van Christus dragen… dat kan op momenten nog wel eens meevallen! Dit is nu wat Jakobus bedoelt dat het een vreugde is om te mogen ‘lijden om Christus wil’.

In de keus die de jongens maakten zien we dat de Here zegent. Bovennatuurlijk. Hij zorgt ervoor dat harten geneigd, gebruikt worden (van de dienaars van de koning). God maakt hun harten zodanig, dat ze het accepteren dat Daniël en zijn vrienden werkelijk van water en groenten mogen leven. Dat er wonderlijke dingen gebeuren in de lichamen en het verstand van de jongens. Daar komt nog bij dat ze elkaar als houvast hadden.

Ga jij in op de uitdaging die een geschiedenis als deze biedt, om heilig te leven, je principes niet overboord te zetten, in geloof stapjes te zetten om uiteindelijk te zien hoe God zelf het voor je opneemt!?

Amen.

Geschreven door: Jurjen ten Brinke, voorganger van "Hoop voor Noord", in Amsterdam.



20/10/09