Gods heerlijkheid zien
De heerlijkheid van God: iets groots, iets vreemds wellicht, iets wat we ook niet echt kennen. Daarom wil ik beginnen bij wat wel bekend is en wat voor bijna alle mensen, of je er nu veel of weinig van houdt, tot de verbeelding spreekt: de natuur. Natuurverschijnselen waar je ongelooflijk van onder de indruk bent: ontzagwekkend, indrukwekkend, huiveringwekkend soms. Zoals: immense watervallen, een bergmassief met besneeuwde toppen, een stormende zee als de avond valt, gevaarlijke ravijnen, een wildpark met de meest uiteenlopende diersoorten, ontoegankelijke rotspartijen, de prachtigste onderwaterpanorama’s, een donderend onweer met felle bliksemschichten, de meest mooie wolkenluchten, een vulkaanuitbarsting, een besneeuwd winterlandschap.
Vaak denken we dat de natuur Gods heerlijkheid ís. Maar dat is niet zo. Het is een weerspiegeling van Gods heerlijkheid, zoals het licht van een reflector niet meer is dan een weerspiegeling van het licht dat erop schijnt. Genieten van de natuur is niet genieten van God, maar genieten van een weerspiegeling van Gods glorie.
De bekende apologeet Lewis heeft iets geschreven over de natuur en de heerlijkheid van God. ‘De natuur heeft me nooit geleerd dat er een God bestaat, vol van heerlijkheid en oneindige majesteit. Daar moest ik op een andere manier achter komen. Maar de natuur gaf het woord heerlijkheid wel betekenis voor me. Ik weet nog altijd niet waar ik die anders had moeten vinden. Ik zie niet hoe de ‘vreze’ Gods (het ontzag voor God!) ooit iets anders voor me had kunnen betekenen dan belangrijke voorzorgsmaatregelen voor eigen veiligheid, als ik sommige gevaarlijke ravijnen en ontoegankelijke rotspartijen nooit had gezien.’
Als het over Gods heerlijkheid en Zijn glorie gaat, moeten we dus eigenlijk spreken over iets onuitsprekelijks. Daarom ben ik ook wel verlegen om hierover te spreken. Want Gods glorie is onuitsprekelijk. Er zijn geen woorden voor. Natuurlijk, er zijn wel woorden voor (glorie, heerlijkheid, kracht, uitstraling, indrukwekkendheid, glans, majesteit). Maar al die woorden zijn niet meer dan ontoereikende verwijzingen naar een werkelijkheid die onuitsprekelijk groot en mooi en heilig en ontzagwekkend is.
Gelukkig kunnen in elk geval wel onze verbeeldingskracht te hulp roepen en gebruiken als we in het Oude Testament lezen over Gods heerlijkheid. Met onze verbeelding – en laten we duidelijk beseffen dat dit een gave van onze Schepper is! - kunnen we ons er iets van proberen voor te stellen. Als de wolkkolom of vuurzuil voor het volk Israël uitging. Of God in Zijn heiligheid neerdaalde op de berg Sinaï toen Hij het volk Zijn wetten gaf.
We proberen ons voor te stellen hoe Gods heerlijkheid neerdaalt op de tabernakel. En ook al zijn woorden niet meer dan ontoereikende verwijzingen naar een werkelijkheid die onuitsprekelijk veel groter is, toch helpen ze wel. Ik houd wel van woorden. Maar God houdt ook van woorden. Zijn openbaring in de bijbel is één en al woord! Zijn Zoon is zelfs het Woord!
In de Bijbel (NBV) is het woord ‘glorie’ of ‘heerlijkheid’ de vertaling van het Hebreeuwse kabood en het Griekse doksa en het wordt in deze zes vertaalwoorden vertaald:
1) Majesteit (Exodus 24:15-18)
2) Aanwezigheid (Exodus 29:43)
3) Luister (Deuteronomium 5:24)
4) Glorie (Psalm 57:12)
5) Grootheid (Johannes 1:14)
6) Nabijheid (Romeinen 3:23)
Ik geef je een paar samenvattende voorbeelden, beschrijvingen van Gods heerlijkheid. Het zijn uitdrukkingen die je moet proeven, moet wegen, op je in moet laten werken. Je moet er met je geheiligde verbeelding zelf ‘plaatjes’ bij maken. Daarbij helpt Gods natuur op een geweldig mooie manier (denk aan de stralende zon, de uitgestrekte zee, de kleuren van een bloemenzee in de bollenstreek, een duinlandschap, een bergmassief, een donkere, wolkenloze nacht als miljoenen sterren zichtbaar zijn).
-Zijn geweldige kracht
-Zijn stralende aanwezigheid
-Zijn majestueuze indrukwekkendheid
-Zijn genadige nabijheid
-Zijn liefdevolle uitstraling
-Zijn kleurrijke majesteit
-Zijn adembenemende grootheid
-Zijn onuitsprekelijke goedheid
Er valt nog veel meer te bedenken. Maar denk nu eens hardop na met iemand anders over welke uitdrukking je het meeste aanspreekt, welke het meeste verbeelding wakker roept. Welk natuurverschijnsel komt er op je netvlies als je hiermee bezig bent?
Dit kan helpen om je meer en meer voor te stellen bij ‘de heerlijkheid van God’.
Besef opnieuw: de beelden van de natuur zijn slechts een weerspiegeling van de heerlijkheid van God. Als je bijvoorbeeld bij een indrukwekkend mooi gebouw staat, dat staat te stralen in de zon, en je gaat je vergapen aan de schaduw van dat gebouw (ongetwijfeld ook indrukwekkend), dan vergeet je dus dat het gebouw zelf vele malen mooier is dan de schaduw.
Als wij de luister van de Heer aanschouwen, dan komen wij in een veranderingsproces. En waarom is dat zo belangrijk? Omdat het onze bestemming is! Het is niet iets voor hobbyisten, iets voor de enthousiastelingen onder ons: een beetje veranderen naar het beeld van de Heer. Het is onze bestemming! Het is het doel van ons leven. Dat wij veranderen naar het beeld van onze Heer Christus. En als ik het in wat klassiekere termen mag zeggen, dan zeg ik het zo: Het gaat hier om: Soli Deo Gloria. Alleen aan God de eer!
Eén Bijbeltekst is in dit alles van cruciaal belang. Het is 2 Korintiërs 3:18. En dat is eigenlijk ook het enige wat ik wil zeggen over het proces van (geestelijke) gemeentegroei. We moeten heel eenvoudig leren geloven wat Gods Woord hier zegt: ‘Wij allen die met onbedekt gezicht de luister van de Heer aanschouwen, zullen meer en meer door de Geest van de Heer naar de luister van dat beeld worden veranderd.’ Als ik dat heel kort in eigen woorden samenvat, dan doe ik dat zo: ‘Hoe meer we kijken naar Jezus, des te meer zullen we lijken op Jezus.’
En hier loopt het allemaal op uit: ‘Vader, u hebt hen aan mij geschonken, laat hen dan zijn waar ik ben. Dan zullen zij de grootheid zien die u mij gegeven hebt omdat u mij al liefhad voordat de wereld gegrondvest werd’ (Johannes 17:24). Daarheen zijn we op weg. Dat is het doel. Hierom gaat het in de hemel: dat we de glorie van Gods Zoon zien. Deze werkelijkheid mag nu al haar licht vooruitwerpen op ons leven hier en nu op aarde.
Hoe doe je dat nu? Hoe ga jij hierin groeien? Misschien voel je je geïnspireerd, maar zie je er tegenop om morgen je plek in te nemen bij jou thuis, of op jouw werk: ‘Waarom gaat hier alles zo moeilijk? Waarom zit alles hier zo vast, zo potdicht?’ Die gedachten zijn niet tot zegen van jezelf en ook niet van de gemeente.
Ik wil graag een wijsheid meegeven van Mahatma Gandhi: ‘Wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien.’ Oftewel: ‘Wees zelf de verandering die je in je gemeente wilt zien.’
Als ik dat heel kort onder woorden breng dan zeg ik het zo: de harten omhoog - op Jezus Christus zien! Dat is alles. Wij veranderen niet als wij ons voornemen ons nu wel aan de geboden van God te gaan houden. Dan gaan we dat in eigen kracht doen. Laten we eens afspreken te genieten van de eigenschappen van de HERE!
En hoe doe je dat? Op vier manieren.
- Studie
Verdiep je in de bijbel. Doe een studie rond het woord heerlijkheid/glorie in de bijbel. Lees artikelen, preken, boeken over de glorie van God en de luister van Christus. We hebben persoonlijk en als gemeente ook weer verdieping nodig, het lef om aan grondige Bijbelstudie te doen en om de tanden van ons hart te zetten in belangrijke Bijbelse en theologische thema’s.
- Meditatie
Laat je studie gepaard gaan met meditatie: op een persoonlijke manier, lang en liefdevol luisteren naar woorden van God die in de Schrift naar je toekomen. Hierbij geldt: niet het vele is goed, maar het goede is veel. Lees overdenkingen en andere meditaties over Jezus, over wie Hij is, over zijn woorden, zijn namen, zijn daden, zijn karaktertrekken. Durf in de stilte te zijn, er tijd voor uit te trekken. Doe het biddend en wees je bewust van de krachtige werking van de heilige Geest. Het kan helpen om daarbij Gods namen, Zijn eigenschappen, Zijn karakter en Zijn Woorden een plek te geven.
- Aanbidding
Laat heel je leven een vorm van aanbidding zijn. Want aanbidding is allereerst een levensstijl. Niet alleen hier zingend, maar ook straks in de auto of de trein, en maandag op ons werk, zijn we geroepen om te aanbidden. Het gaat om een hart vol aanbidding dat gevoed wordt door kennis van God. Maar zoek inderdaad ook maar plaatsen waar je samen met andere Jezus-liefhebbers kunt zingen tot zijn eer. Heel veel Opwekkingsliederen brengen prachtig onder woorden hoe mooi het is om te genieten van de glorie van Jezus.
- Proclamatie
Proclamatie is het hardop uitspreken van Bijbelteksten in het geloof dat je zo de realiteit zult ondergaan van datgene wat er wordt uitgesproken als Woord van God. Laat de Bijbelteksten landen in je hart. Spreek ze uit, vol liefdevolle overgave, in de verwachting dat de Geest ze levend voor je maakt en dat ze leiden tot verandering in je eigen leven.
Ik geloof dat er géén andere weg tot vernieuwing van je persoonlijk leven en van de christelijke gemeente is dan een concentratie op de glorie van Christus vanuit de eenheid die de Geest ons met Hem geeft! Zo wordt God de Vader geëerd!
En ik geloof ook dat de Geest van Jezus al bezig is om heel veel harten en ogen te openen. Ik geloof dat Jezus Christus zelf, Lam en Leeuw tegelijk, bezig is om harde harten zacht te maken, blinde ogen ziende te maken en gevangenen is Hij aan het bevrijden.
Amen.
Geschreven door Jurjen ten Brinke, voorganger van "Hoop voor Noord", in Amsterdam
29/3/11