Aan de voeten van Jezus

www.natuurpracht.nl
Ik wil graag eens stilstaan bij de vraag wat het eigenlijk betekent om een discipel van de Here Jezus te zijn. Je kunt anderen wel meenemen naar Jezus, maar hoe leef je zelf eigenlijk met Hem?
We lezen het antwoord op de vraag wat een discipel eigenlijk is in een voor sommigen van jullie bekende, en voor anderen totaal nieuwe geschiedenis.
Er staat geschreven in Lukas 10:38-42 (NBG): Terwijl zij op reis waren, kwan Hij in een zeker dorp. En een vrouw, Martha geheten, ontving Hem in haar huis. En deze had een zuster, genaamd Maria, die, aan de voeten des Heren gezeten, naar zijn woord luisterde. Martha echter werd in beslag genomen door het vele bedienen. En zij ging bij Hem staan en zeide: Here, trekt Gij het U niet aan, dat mijn zuster mij alleen laat dienen? Zeg haar dan, dat ze mij komt helpen. Maar de Here antwoordde en zeide tot haar: Martha, Martha, gij maakt u bezorgd en druk over vele dingen, maar weinige zijn nodig of slechts één; want Maria heeft het goede deel uitgekozen, dat van haar niet zal worden weggnomen.
Vrienden, we zien hier Maria aan de voeten van Jezus.
Hij was haar rabbi, haar Meester. En het is wel goed je te realiseren dat het in die tijd uitzonderlijk was dat een rabbijn de tijd nam een vrouw te onderwijzen tot Zijn volgeling. Maar Jezus deed het. Maria, een discipelin, wordt geroepen tot een persoonlijke band met Jezus. Ze luistert naar Zijn woorden.
Martha is haar zus. En zij wordt in beslag genomen door het vele ‘bedienen’. En Martha vraagt Jezus of Hij het niet erg vindt dat Maria haar alléén laat dienen. In het Grieks staat voor het woord dienen diakonia, dat is hét woord voor ‘bediening’. In Markus 10:45, een tekst die ik hier vaak heb genoemd, staat dat woord ook. Als Jezus zegt dat Hij niet is gekomen om gediend te worden, maar om te dienen!
Lucas geeft duidelijk aan dat zowel Martha als Maria Jezus willen dienen. Maar het verschil is wel dat de basis van Martha’s dienen haar activiteiten zijn, terwijl Maria het in de relatie met Hem zoekt. Maar Maria zit niet een beetje passief te doen! In de oorspronkelijke tekst staat bij vers 40 dat Martha Maria op een gegeven moment alleen in de keuken heeft gelaten. Eerst had Maria geholpen, maar nu is ze afgehaakt. Wel op het juiste moment trouwens. Maria’s prioriteit is de ontmoeting met Jezus. Dát wil ze. Maar Martha wil dat Jezus ervoor zorgt dat Maria Hem gaat dienen. En dan antwoordt Jezus dat Maria dat al lang doet! Alleen niet door Jezus een viergangenmenu op te dienen…
Vrienden, ik denk dat het belangrijk is dat we ons realiseren dat de manier waarop Martha Jezus wil dienen niet ongewoon is. Zo proberen we het allemaal vaak. En het gevolg is dat we, net als Martha, spanning en stress en zelfs een gebrek aan bevrediging ervaren. Misschien ben jij geen christen, maar ervaar je uiteindelijk een gebrek aan spiritualiteit bij jezelf. Mis je iets. En daarom kom je naar een kerk. En anderzijds… kun je het gevoel hebben met God bezig te zijn, maar dat dit betekent dat je andere leuke dingen moet láten. Het lijkt wel of we Martha horen praten. Ze werkt zich kapot voor Jezus en tegelijk ergert ze zich aan Hem. "Heer, kan het U niets schelen?" Martha is ongeduldig en ongelukkig.
En ja, dan kom ik toch weer bij de kern van het Evangelie uit. Want waarom werkt Martha zo hard (voor God)? Ze wil als het ware zelf de prijs betalen. Ze ziet het als plicht. Maar op het moment dat je gelooft dat Jezus alles al betaald heeft, leef je in vrijheid. Dat geloof verandert je van binnenuit. Je doet geen goede werken meer om een levende band met God te verdienen, maar uit dank dat je door Christus al zo’n band hebt. En dat laatste ervaart Martha nog niet. Ze maakt duidelijk dat ze bepaalde dingen van Jezus wil hebben. "Laat Maria toch ook in de keuken komen, Jezus!" Maar bij Maria is het anders. Zij wil Jezus Zelf.
Ik las ergens: je kunt op twee manier bidden. Je kunt dat activistisch doen: God moet helpen allerlei zaken te regelen. Maar dan is de vraag of je een relatie met God hebt .Je kunt ook bidden om zo’n relatie als het belangrijkste in je leven.
Hoe weten wij of we een Martha of Maria zijn? Nou, kijk maar eens naar je gebedsleven. Neem je er überhaupt de tijd voor? En zo ja, is je gebed dan een opsomming van dingen die je wilt hebben? Bid je alleen als je in de problemen zit? Of bid je ook omdat je Christus wilt leren kennen en in Zijn aanwezigheid wilt zijn? Wil je aan zijn voeten zitten?
Weet je, de Martha’s en Maria’s zitten naast elkaar in de kerk. Ze zijn beiden actief, leiden allebei een huiskring, helpen allebei mensen. Maar bij Martha is de basis daarvan niet het diepe verlangen naar een levende band met Christus. Ze doet nog steeds alsof ze zelf de prijs moet betalen. En daarom raakt ze geïrriteerd als Jezus niet aan haar wensen tegemoet komt. Ze heeft eigenlijk geen tijd om te bidden.
Je kunt trouwens op verschillende manieren een Martha zijn. Sommige mensen weten sowieso niet wat een intieme relatie betekent. Misschien ken je mensen, of ben je zelf in een christelijk gezin opgegroeid en ging je trouw naar de kerk. Je gelooft dat de Bijbel Gods Woord is en je bent actief in de kerk. Maar zodra je een stap buiten de vertrouwde omgeving zet… is God niet langer dichtbij. Dan heb je geen zin meer om te bidden of naar de kerk te gaan. Hoe komt dat? Omdat je thuis wordt omringt door mensen die een relatie met God hebben. Maar zelf heb je Jezus nooit ontmoet. De vrijheid en kracht van het Evangelie heb je niet ontdekt. Je leven bestaat uit plichten… in plaats van dat je uit liefde leeft…
Maar wat ook goed kan is dat je een soort ‘Martha-seizoen’ hebt. Dan heb je wel degelijk een levende band met God (gehad). Maar de laatste tijd gaat het mis met je gebedsleven. Vroeger maakte je mee dat God door de Bijbel tot je sprak en zat je aan de voeten van Jezus. Maar die ervaring, tja, dat is alweer lang geleden. Het is net als met een huwelijk waarin te weinig gecommuniceerd wordt. Als ik als man hard aan het werk ben, snap ik er niets van dat mijn vrouw dat niet mega waardeert… Maar Marijke weet je heus wel dat ik hard voor haar werk. Maar ze wil me gewoon echt leren kennen! En ze vraagt me wat ik voel! En ik trek als man misschien een muur van zelfbescherming op.
Weet je, op zo’n manier kun je ook geloven dat je door genade bent gered, zonder er echt zeker van te zijn dat God van je houdt. Die zekerheid wil je als het ware verdienen door je hard in te zetten binnen de kerk. Maar de diepe, persoonlijke omgang met God… die mis je. Je bidden is zakelijk. Je weet echt wel met je verstand dat Jezus de prijs al heeft betaald. Maar in de praktijk van je leven kun je er maar niet van loskomen dat je zelf ook iets moet doen.
Hoe krijg je nou een, zoals de Bijbel het mooi noemt, ‘vertrouwelijke omgang’ met God!? Nou, vooral door voor jezelf te bevestigen dat je in Christus, als je Hem kent, een gezinsstatus hebt. Na het verhaal van Martha en Maria leert Jezus Zijn discipelen bidden. En voor zover wij weten, was Jezus elke ochtend een paar uur in gebed. De discipelen zien natuurlijk dat hun Heer een intieme relatie met God heeft. En ze vragen wat het geheim is. En dan antwoordt Jezus (in Lukas 11): "Wanneer jullie bidden, zeg dan: "Vader…". Dát is het sleutelwoord! Wil jij niet tevreden zijn in jouw leven met een relatie zoals die van Martha? Wil je een levende band met God in plaats van één als werknemer? Besef dan dat je een gezinsstatus hebt, want je bent een kind van de Vader! Je weet toch dat de relatie tussen een ouder en kind als het goed is onvoorwaardelijk is? Zeker als het kind jong is… (waar de Bijbel ons geestelijk ook toe oproept: vertrouwen als een kind). Je relatie met een kind is zelfs nog onvoorwaardelijker dan met je partner! Als mijn dochter in de nacht om twee uur bij mijn bed komt omdat ze een glaasje water voor haar zere keel nodig heeft, dan kan ik chagrijnig zijn (valt wel mee…) maar ik pak het. En dat zou anders zijn als mijn vrouw me wakker maakt voor dat glaasje water. Want dat kan ze zelf wel pakken.
Ik had het pas over Barack Obama. Die, zo leek het, als machtigste man op aarde soms aan handen en voeten gebonden is. Alleen ‘groten van de aarde’ kunnen bij Obama op bezoek. Maar er zijn er maar twee die hem ’s nachts om een glaasje water mogen vragen en dat zijn zijn twee kinderen… Bij hen maakt het niets uit wat ze in hun leventje al of nog niet gepresteerd hebben. En zó wil God met jou omgaan. Hij is je Abba, je Papa.
En als Jezus ons het Onze Vader leert dan zegt Hij natuurlijk niet dat we niets anders mogen bidden. Maar welke woorden je ook gebruikt, herinner je wel steeds dat je Zijn kind bent. Blijf dat herhalen totdat je er weer helemaal zeker van bent. Dat is nou de basis van een levende band met God.
En als je je helemaal geen kind van God voelt? En je je er helemaal niet naar gedraagt? Denk je daarom dat je het eerder verdient om door Hem genegeerd te worden? Dan moet je beseffen dat Jezus Zijn gebed altijd begon met ‘Vader’, behalve toen Hij aan het kruis hing. Dat heb ik hier eerder gezegd. Toen riep Hij niet: "Mijn Vader, mijn Vader". Maar: "Mijn God, mijn God, waarom heeft U Mij verlaten!?" Jezus was uit het gezin van God gestoten en Hij kreeg wat wij verdienden: afwijzing.
Maria houdt op met werken. Ze gaat aan Jezus’ voeten zitten en – let op – luistert. In Johannes 12, kort voordat Jezus sterft, zien we dat Maria Jezus zalft met een erg dure parfum. Ze huilt zijn voeten nat en droogt die met haar haren. En Jezus verklaart dat ze zo Zijn begrafenis voorbereidt. Weet je, Jezus had meerdere keren, ook tegen Zijn discipelen gezegd dat Hij zou sterven. En kennelijk wist niemand hoe of wat of wanneer, maar Maria wel. Zij heeft er rekening mee gehouden. Zij had echt geluisterd. De anderen hadden Jezus wel gehoord, maar niet geluisterd.
Dus is het belangrijk om discipline te hebben in het luisteren en de woorden van Jezus in je hart te bewaren. Neem tijd! Net als Maria! Stop met werken en ga rustig zitten om naar Jezus te luisteren en laat je niet door andere dingen afleiden. Dat moeten jij en ik ook doen. Anders worden we nooit de man of vrouw die God van ons wil maken. Daarvoor heb je die relatie met Christus nodig. En laat dat alsjeblieft niet afhangen van een paar spectaculaire gebeurtenissen in je leven. Het is veel belangrijker dat je dagelijks tijd met Hem doorbrengt en discipline toont.
Ik denk ook dat het belangrijk is om je van je vooroordelen los te maken. De reden dat de discipelen het kennelijk moeilijk vonden om echt te luisteren was dat ze een bepaald beeld hadden van wie de Messias zou moeten zijn. Namelijk iemand die hen van de Romeinen zou redden. Maar Jezus zei dat Hij ook moest sterven. En dat laatste beviel de discipelen helemaal niet, het paste niet bij hun beeld. Dus de boodschap van Zijn lijden, die schrapten ze maar. Maar het lijkt wel of Maria het anders deed! Ze had zich voorgenomen naar alles te luisteren. "Here, er zijn veel dingen die ik niet leuk vind, maar ik zal ze aanvaarden. Er zijn veel dingen die ik (nog) niet begrijp, maar ik geloof ze. En Maria zalfde Jezus’ voeten. Nadat ze, wellicht een jaar eerder, eerst aan Jezus’ voeten had gezeten. En Jezus zei bij dat zalven dat ze zo tot het eind van de tijd zou worden herinnerd. En het gebeurt, ook vandaag.
Ben jij een Martha of Maria? Ach, wie je ook bent, Jezus heeft je lief! Vers 41 zegt "Martha, Martha…" En in die tijd gaf zo’n dubbele aanspreekvorm een intensiteit aan. "Martha, Martha… ik houd van je. En juist daarom geef Ik je niet waar je om vraagt. Ik zal je zus niet opdragen dat ze je komt helpen."
Martha is bang dat de maaltijd op een ramp zal uitlopen, want waar is haar zus? En daarom vraagt ze Jezus of Hij Maria aan het werk wil zitten. "Verhoor mijn gebed en alles zal weer oké zijn! U hebt de sleutel tot de oplossing!" Maar daarmee laat Martha zien dat ze geen rust heeft om te bidden en zo loopt ze de kans om overwerkt te raken! En daarom weigert Jezus haar gebed te verhoren. "Martha, houd nu eens even op met werken. Je wilt zo graag actief zijn! Maar pas op dat je niet denkt dat je activiteiten je kunnen redden. Pas op dat al die drukte tenslotte niet op jezelf is gericht en niet op Mij. Kom tot rust bij Mij. Ga aan Mijn voeten zitten en luister."
Verhoort Jezus dan niet alles wat zij bidden? Jawel, maar zou je willen dat als je om een schorpioen vraagt Hij je die zal geven? Martha vroeg om een schorpioen. Onthoud dit vrienden: Als jij alles wist wat Hij weet, dan zou Jezus je altijd geven waarom je vroeg!
Nog even kort samengevat:
- discipelschap is: zitten aan Jezus voeten
- daarbij moet je je gezinsstatus (positie in Christus) in de gaten houden
- je vooroordelen over Jezus wegdoen
- je oefenen in stille tijd (Bijbellezen en gebed)
- goed luisteren naar wat God jou te zeggen heeft
- niet zo hard werken vóór God, maar leven uit God (relatie!)
Amen.
Geschreven door Jurjen ten Brinke, voorganger van "Hoop van Noord", in Amsterdam.
(8/2/09)